kontrolapodatkowa.pl

Twój przyjaciel w sporze z fiskusem

20.12.2017

Tagi:

Programy motywacyjne – co to tak naprawdę znaczy na gruncie PIT i co stanowi dochód z realizacji programu

Następną zmianą, tym razem uregulowaną wyłącznie na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, jest kwestia programów motywacyjnych, cieszących się coraz większą popularnością. Wprowadzając regulacje w tym zakresie, ustawodawca ma na celu ułatwienie podatnikom rozliczenia z fiskusem ze względu na praktyczne trudności i rozbieżności między stanowiskiem Ministerstwa Finansów, a zapatrywaniami podatników. W ostatnim czasie pojawiały się nawet komentarze organów władzy publicznej, że stosowanie programów motywacyjnych jest próbą uniknięcia opodatkowania PIT, dlatego warto zwrócić uwagę na doprecyzowanie tej instytucji od 1 stycznia 2018 r.

Tzw. programy motywacyjne obecnie polegają na uznaniowym dodatkowym wynagrodzeniu pracowników poprzez realizację praw z papierów wartościowych, które są przekazywane jako nieodpłatne świadczenie przez pracodawcę – w takiej sytuacji uzyskany dochód jest opodatkowany stawką liniową. Zupełnie inne stanowisko ma z kolei Ministerstwo Finansów, które uważało że jest to przychód na podstawie stosunku pracy, przychód z pracy wykonywanej osobiście bądź przychód z innych źródeł, w związku z czym tak uzyskany dochód powinien być opodatkowany stawką 18%, bądź 32%.

Analizując w powyższym zakresie nowelizację ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy zauważyć, że ustawodawca widząc pojawiające się rozbieżności skierował się w kierunku wyznaczonym przez Ministra Finansów. Dlatego też  w art. 10 ust. 4 ustawy PIT w kształcie od 1 stycznia 2018 r. wiąże się uzyskane przychody z realizacji papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych ze źródłem przychodów, z którego je uzyskano.

Drugim, już mniej problematycznym, zagadnieniem związanym z programami motywacyjnymi było określenie momentu powstania przychodu. W stanie prawnym przed nowelizacją, opodatkowaniu podlegały dochody uzyskane ze sprzedaży ww. akcji, natomiast nie ustalano dochodu na moment otrzymania akcji. To zasadniczo nie ulegnie zmianie. Propozycja ustawodawcy, jego zdaniem ma na celu precyzyjniejsze uregulowanie niektórych kwestii. Tak więc, jeśli w wyniku faktycznego objęcia lub nabycia akcji (od spółki akcyjnej od której podatnik otrzymuje świadczenie bądź od spółki akcyjnej będącej jednostką dominującą), moment powstania przychodu powstaje w momencie odpłatnego zbycia tych akcji. Warto dodać, że tak samo jak we wcześniejszym stanie prawnym, ma to zastosowanie wyłącznie do spółek mających swoją siedzibę lub zarząd na terytorium państwa, z którym Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Ustawodawca zdecydował się również na uregulowanie kwestii sposobu ustalania wysokości dochodu z odpłatnego zbycia akcji uzyskanymi w związku z udziałem w programie motywacyjnym. Tak więc dochodem z odpłatnego zbycia akcji, w wyniku realizacji programu motywacyjnego, jest różnica między przychodem uzyskanym z odpłatnego zbycia akcji a wydatkami na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatkami na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.

           

 

Co również warte podkreślenia, w ustawie o PIT został wreszcie zdefiniowany program motywacyjny oraz jednostka dominująca. Program motywacyjny jest to więc system wynagradzania utworzony na podstawie uchwały walnego zgromadzenia przez:

  • Spółkę akcyjną, dla osób uzyskujących od niej świadczenie lub inne należności z przychodów ze stosunku pracy oraz z działalności wykonywanej osobiście;
  • Spółkę akcyjną, będącej jednostką dominującą (w rozumieniu ustawy o rachunkowości, zatem jest to jednostka będąca spółką prawa handlowego lub przedsiębiorstwem państwowym, sprawującą kontrolę nad jednostką zależną), w stosunku do spółki, w stosunku z którą podatnika łączy stosunek pracy bądź stosunek cywilnoprawny.

Podsumowując

Niewątpliwie warto zwrócić uwagę na tę regulację, ponieważ powstało szerokie spektrum orzecznictwa sądowoadministracyjnego i interpretacji podatkowych regulujących tę kwestię, co sygnalizowało nawet swojego czasu Ministerstwo Finansów. Z pewnością jednak natomiast utracą moc korzystne dla podatników interpretacje podatkowe, jako że zmienia się stan prawny – skutkiem tego może być okres niepewności co do sposobu interpretacji nowych przepisów i prawidłowego rozliczania się z fiskusem. Warto tym samym przemyśleć skonsultowanie się z profesjonalnym doradcą, który najlepiej doradzi, w jaki sposób zastosować nowowprowadzone regulacje aby uniknąć niepewności związanej ze sposobem stosowania nowych regulacji prawnych.