10.01.2019

Tagi:

Nowe zasady typowania przedsiębiorców do kontroli (cz. II)

Przepisy dotyczące prowadzenia kontroli podatkowych, a szczególnie kontroli celno – skarbowych są skomplikowane i stawiają kontrolowanych w niekorzystnym położeniu. Przedsiębiorca ma szereg obowiązków, a niewiele praw.

 

Obrona praw kontrolowanego

 

Dlatego tak ważne jest korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika. Nie na etapie postępowania podatkowego, ale już w trakcie kontroli organów podatkowych. Kontrolujący w sposób bardzo rygorystyczny i ekspansywny korzystają z pełni przysługujących im praw. Często działają na granicy prawa, a niekiedy wykorzystując niewiedzę podatnika, żądają informacji i wyjaśnień z przekroczeniem granic kontroli. Organy żądają dowodów spoza zakresu kontroli, bezpodstawne wzywają podatników do składania wyjaśnień wyłącznie na podstawie art. 155 Op, notoryczne wyłączają jawności dowodów bez rzeczywistego uzasadnienia, z naruszeniem podstawy prawnej wydają decyzje zabezpieczające.

Jedynym, skutecznym sposobem obrony praw jest ustanowienie pełnomocnika w kontroli. Może to nastąpić poprzez ustanowienie pełnomocnika ogólnego lub pełnomocnika szczególnego. W pierwszym przypadku, pełnomocnik działa w pełnym zakresie spraw należących do właściwości urzędu skarbowego. Reprezentuje podatnika w każdej sprawie dokonywanej przed organem podatkowym. Wszelka korespondencja trafia do pełnomocnika ogólnego. Pełnomocnik szczególny działa w konkretnej sprawie podatkowej. Może być ustanowiony w każdym czasie, po wszczęciu kontroli podatkowej i kontroli celno – skarbowej. Również po wszczęciu postępowania podatkowego w konkretnie wskazanym zakresie.

 

Nowe rozwiązania

 

W projekcie tzw. Nowej Ordynacji Podatkowej, która zgodnie z założeniami ma wejść w życie od 01.01.2020r. planuje się wprowadzenie procedury „przed kontrolnej.” Ustanowienie procedury konsultacyjnej jest odpowiedzią na oczekiwania podatników, co do możliwości przeprowadzenia przez organ podatkowy kontroli poprawności ich rozliczeń podatkowych na ich wniosek. Instytucja ta jest adresowana szczególnie do przedsiębiorców, którzy przeprowadzili skomplikowane operacje gospodarcze. Na przykład restrukturyzacje i nie są pewni prawidłowości zastosowanych  przepisów podatkowych i chcieliby uzyskać opinię organu podatkowego. W takiej sytuacji będą mogli wystąpić z wnioskiem o konsultację skutków podatkowych transakcji.

Stosownie do proponowanych zapisów, organ podatkowy pierwszej instancji na wniosek zainteresowanego i po przeprowadzeniu z nim konsultacji, wydaje decyzję w sprawie skutków podatkowych w zakresie danego podatku i transakcji. Decyzję dotyczącą czynności lub zdarzeń, których dokonywał lub w których brał udział zainteresowany. Decyzja w sprawie skutków podatkowych może dotyczyć w szczególności transakcji, w wyniku których dochodzi do przeniesienia własności składników majątkowych lub przekazania ich do używania oraz udzielania pożyczek lub kredytów, a także realizacji procesów restrukturyzacyjnych lub wspólnych przedsięwzięć. Może ona dotyczyć wyłącznie skutków podatkowych, które wystąpiły przed złożeniem przez zainteresowanego wniosku o konsultację.

Do wniosku o konsultację należy załączyć dokumentację dotyczącą transakcji, w szczególności oryginały lub uwierzytelnione kopie umów. W toku postępowania w sprawie skutków podatkowych organ podatkowy i wnioskodawca mogą odbywać spotkania uzgodnieniowe. Podczas takiego spotkania organ podatkowy i wnioskodawca mogą w szczególności uzgodnić modyfikację treści wniosku o konsultację lub jego uzupełnienie, bądź przedstawienie dokumentów lub oświadczeń. Z każdego spotkania sporządza się protokół. Wnioskodawca ma obowiązek lojalnego informowania organu podatkowego prowadzącego postępowanie o wszystkich faktach, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Także w przypadku, gdy fakty te nie dotyczą bezpośrednio wnioskodawcy, lecz innych podmiotów, w tym jego jednostek dominujących lub zależnych.

Decyzja w sprawie skutków podatkowych zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy co do skutków podatkowych transakcji wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym. W razie uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe decyzja w sprawie skutków podatkowych zawiera także wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym.

Jeżeli jednak w wyniku przeprowadzonej procedury konsultacyjnej okazałoby się, że podatnik nie wykazał lub nie zapłacił podatku albo wykazał i uiścił podatek w niższej kwocie niż należna organ podatkowy dokonuje wymiaru podatku w zakresie skutków podatkowych transakcji objętej wnioskiem o konsultację.

Wydaje się, że przedstawiona instytucja wykazuje pewne podobieństwa do interpretacji indywidualnych, ale w żaden sposób tych rozwiązań nie można ze sobą utożsamiać. Różnice wynikają, nie tylko z faktu wydania decyzji wymiarowej. Dotyczą one także okoliczności, że w procedurze konsultacyjnej organ podatkowy nie ogranicza się tylko do analizy okazanych dokumentów (jak przy wydawaniu interpretacji), ale wychodzi poza ten zakres i bada całość dokumentacji podatnika w celu sprawdzenia prawidłowości ich rozliczeń. Faktycznie więc jest „kontrola na zamówienie.” Podatnik ponosi więc ryzyko i godzi się na to, że jeżeli organ stwierdzi nieprawidłowości to wyda decyzje z określonym podatkiem do zapłaty.

Podsumowując

Obserwowane w ostatnich latach zaostrzenie polityki finansowej, w tym zwiększenie skuteczności i dolegliwości prowadzonych kontroli powinny skłaniać podatników do korzystania ze wsparcia profesjonalnego pełnomocnika. Dobrym rozwiązaniem jest ustanowienie pełnomocnika ogólnego, który będzie reprezentował podatnika przed organem podatkowym w każdej sprawie podatkowej. Korzyści płynące z ustanowienia pełnomocnika ogólnego, to m. in.: obniżenie ryzyka kontroli podatkowej/skarbowej – organy niechętnie kontrolują przedsiębiorców, którzy ustanowili pełnomocników; wyeliminowanie błędów kontrolowanego, które często pojawiają się już na wstępie kontroli; uwolnienie podatnika od bezpośredniego/osobistego przyjmowania korespondencji; redukcja kosztów i czasu podatnika – pełnomocnictwo wolne jest od opłaty skarbowej i jest podpisywane raz do wszystkich sprawa z zakresu działania organu podatkowego.