8.10.2018

Tagi:

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w rozumieniu uchwały 7 sędziów NSA – I FPS 1/18

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia powoduje, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega wydłużeniu na czas trwania przeszkody, która stała się przyczyną jego zawieszenia. Z charakteru tej instytucji wynika więc, że w przypadku ustania okoliczności związanych z zawieszeniem terminu, termin przedawniania biegnie dalej. Należy tym samym odróżnić zawieszenie od przerwania biegu terminu przedawniania, który prowadzi z kolei do tego, że raz przerwany termin po zaistnieniu okoliczności uzasadniającej jego przerwanie biegnie na nowo.

 

Podstawa prawna budząca wątpliwości

 

Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 OP, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

 

Jednocześnie art. 70c OP stanowi, iż organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

 

Na tle tych dwóch norm prawnych narosły spory tak dalekosiężne i rzutujące tak poważnie na sytuację wszystkich podatników, że Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował się wypowiedzieć w zakresie relacji tych przepisów w kontekście ich stosowania przez organy podatkowe.

 

Spór

 

Część orzecznictwa wskazywało, że samo przywołanie w treści zawiadomienia jedynie art. 70 § 6 pkt 1 OP, bez wskazania (skonkretyzowania) informacji wynikających z normy tego przepisu, nie może być uznane za wystarczające.

Z kolei w innych wyrokach NSA miał zgoła odmienne zapatrywanie, wskazując, że dla wywołania skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia wystarczające jest przywołanie w zawiadomieniu podatnika art. 70 § 6 pkt 1 OP, bez konieczności informowania o jego treści.

 

Stanowisko NSA

 

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2018 r., sygn. akt I FPS 1/18 – zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70c OP informujące, że z określonym co do daty dniem, na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 OP nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, jest wystarczające do stwierdzenia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy.

Podsumowując

Pomimo zgłoszenia przez Rzecznika Praw Obywatelskich (zbieżnego z interesami podatników) stanowiska  w przedmiocie podejmowanej przez NSA problematyki, Sąd podejmujący uchwałę nie dokonał wykładni zgodnej z uzasadnionymi interesami wszystkich podatników. Przychylił się tym samym do stanowiska prezentowanego przez fiskusa, ale także Prokuraturę. Mając to na uwadze należy stwierdzić, że pomimo istnienia w OP zasady budzenia zaufania obywateli do organów podatkowych, ciężko oczekiwać w sporze z fiskusem zachowania zasady czystych rąk. W szczególności, gdy orzecznictwo sądów administracyjnych przyznaje organom, poprzez przyjazną im interpretacje przepisów, niezwykle szerokie kompetencje w tak ważnych kwestiach, jak choćby związane z biegiem terminów przedawniania zobowiązań podatkowych, a więc przepisów o charakterze wyjątkowym i gwarancyjnym. Warto tym samym z całą pewnością zabezpieczyć swoje interesy w sporze z organem podatkowym, poprzez skorzystanie z wiedzy i doświadczenia profesjonalnego pełnomocnika, dla którego kwestia dobra klienta stoi na pierwszym miejscu.