kontrolapodatkowa.pl

Twój przyjaciel w sporze z fiskusem

24.03.2016

Tagi:

Zmiany w przepisach o nadpłacie obowiązujące od 1 stycznia 2016 roku!

Najnowsza nowelizacja przepisów Ordynacji podatkowej objęła swoim zakresem także regulacje dotyczące nadpłaty. Wprowadzone na początku bieżącego roku zmiany, z jednej strony służą doprecyzowaniu już istniejących zapisów ustawy, a z drugiej wdrażają w jej zakresie nowe rozwiązania prawne. Przepisy w obecnie obowiązującym kształcie mają w rezultacie prowadzić do uproszczenia procedury oraz skrócenia postępowania, co ma się bezpośrednio przekładać na możliwość szybszego otrzymania zwrotu nadpłaty. Praktyka stosowania przepisów dotyczących nadpłaty, pokazywała na przestrzeni ostatnich lat, że występują na tym polu liczne wątpliwości interpretacyjne, co znajdowało swoje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych, stąd też wychodząc naprzeciw postulowanym zmianom, zdecydowano się na podjęcie odpowiednich kroków legislacyjnych.

 

Na wstępie warto zwrócić uwagę, że na gruncie znowelizowanego art. 72 § 2 o.p. rozszerzono katalog  przypadków (nowy pkt 2), w których dokonana na rzecz organu podatkowego wpłata, będzie traktowana na równi z nadpłatą – i tak zostały nią objęte także nienależnie zapłacone zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek oraz opłata prolongacyjna.

 

Ponadto uściślono, że w zakresie podatników podatku od towarów i usług składających deklaracje kwartalne, momentem powstania nadpłaty jest dzień złożenia takiej deklaracji, z tym jednak zastrzeżeniem, że będzie to dotyczyć wyłącznie podatników dokonujących wpłat zaliczki na ten podatek.

 

Jedną z najistotniejszych zmian, jaka pojawia się w związku z wprowadzoną nowelizacją, jest przyznanie uprawnienia do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty spółkom, które tworzyły podatkową grupę kapitałową w rozumieniu przepisów ustawy o CIT. Mogą one wystąpić z takim wnioskiem w zakresie zobowiązań grupy, w razie utraty przez nią statusu podatnika (dodany § 2a do art. 75 o.p.). Ważna zmiana dotyczy również przyznania obecnym lub byłym wspólnikom spółki cywilnej prawa do złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty powstałej w spółce cywilnej na poczet ich zobowiązań podatkowych. W zakresie istniejącej spółki cywilnej wymagana jest w takim wypadku zgoda wszystkich wspólników.

W kontekście kwot, na poczet których nadpłata podlega zaliczeniu z urzędu, od tego momentu przewiduje się taką możliwość również w stosunku do odsetek za zwłokę od nieterminowych zaliczek na podatek oraz kosztów upomnienia.

 

Jednocześnie na tle obecnie obowiązujących przepisów kładzie się nacisk na wyraźne określenie wzajemnych relacji pomiędzy postępowaniem w sprawie stwierdzenia nadpłaty, a postępowaniem wymiarowym dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Otóż, aby usunąć wątpliwości interpretacyjne w tej materii, postanowiono iż od tej chwili w decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. Natomiast w zakresie, w jakim wniosek okaże się nieuzasadniony, organ odmówi stwierdzenia nadpłaty. Taka zmiana jest zbieżna z podejściem prezentowanym w orzecznictwie, zgodnie z którym postępowanie wszczęte w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku nie może w jego trakcie przekształcić się w postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego (por. uchwała NSA z dnia 27 stycznia 2014 r. sygn. akt II FPS 5/13). Uznaje się bowiem, że zakres postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie powinien wykraczać poza treść wniosku oraz ramy dokonanej korekty. Celem takiego postępowania ma być wyjaśnienie wyłącznie kwestii nadpłaty żądanej przez podatnika, objętej zakresem opisanego we wniosku stanu faktycznego. Oczywiście nie wyklucza to w przyszłości wydania przez organ podatkowy decyzji wymiarowej właśnie za ten okres, za który podatnik otrzymał zwrot nadpłaty. Przy czym podatnik ma zostać poinformowany już na etapie wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty, że organ  podatkowy dysponuje takim prawem.

 

Dodatkowo na podstawie znowelizowanego art. 79 o.p. dopuszczalne jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w okresie pomiędzy zakończeniem kontroli podatkowej, a jeszcze przed wszczęciem postępowania podatkowego. Z kolei w razie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w sprawie, w której został złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty, żądanie nim objęte będzie podlegało rozpatrzeniu w tym postępowaniu. Jak czytamy w uzasadnieniu do nowelizacji, nie ma przesłanek do równoległego prowadzenia dwóch postępowań o takim samym zakresie stanu faktycznego i powielania czynności dowodowych. Dotychczas prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty przysługiwało do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Tak wskazane uprawnienie w dalszym ciągu obowiązuje, niemniej pojawiła się potrzeba rozstrzygnięcia kwestii, jak należy załatwić sprawę wniosku, który został złożony tuż przed upływem terminu przedawnienia, istnienie lub żądana wysokość nadpłaty budzi wątpliwość i nie można dokonać jej zwrotu bez decyzji oraz zakończenie postępowania nie jest możliwe przed upływem terminu przedawnienia (w praktyce wnioski wraz z korektą deklaracji skutkujące zmniejszeniem wysokości zobowiązania podatkowego). Mianowicie w chwili obecnej decyzja w sprawie stwierdzenia nadpłaty na wniosek złożony przed upływem terminu przedawnienia może zostać wydana także po upływie tego terminu.

Niemniej przepisy po zmianie przewidują sytuację, która pozwala na złożenie wniosku także po upływie terminu przedawnienia. Takie uprawnienie przysługuje w razie gdy istnienie nadpłaty wynika z porozumienia zawartego w trybie procedury wzajemnego porozumiewania na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska.

 

Wprowadzona nowelizacja przepisów przynosi również ujednolicenie zasad zwrotu nadpłaty. W chwili obecnej zgodnie z przyjętą zasadą ogólną kwota nadpłaty będzie zwracana na wskazany rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Dopiero jeżeli taki rachunek nie zostanie wskazany, organ podatkowy dokona zwrotu nadpłaty przekazem pocztowym. Natomiast zwrot nadpłaty w kasie będzie możliwy jedynie na żądanie podatnika (płatnika lub inkasenta), bądź gdy wysokość nadpłaty nie przekroczy dwukrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Należy zwrócić uwagę, że w przypadku gdy zwrot nadpłaty nastąpi w następstwie korekty deklaracji bez wydania decyzji i zostanie dokonany nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, to kwota nadpłaty podlega zwrotowi wraz z odsetkami za zwłokę. W dalszym ciągu organ podatkowy nie będzie jednak mógł wszcząć postępowania w sprawach o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

 

Wraz z wejściem w życie znowelizowanej regulacji nastąpiło ujednolicenie terminu zwrotu nadpłaty, który wynosi 30 dni od dnia wydania przez organ nowej decyzji – jeżeli nadpłata powstała w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji. W takim samym terminie nadpłata zostanie zwrócona w razie wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji przy jednoczesnym braku obowiązku wydania nowej decyzji. W ramach dodanego do art. 77 o.p. pkt 4a ustanowiono, że 30-dniowy termin zwrotu nadpłaty będzie liczony także od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w odpowiednim dzienniku urzędowym lub od dnia, w którym uchylono, czy też zmieniono w całości lub części akt normatywny, jeżeli wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony przed terminem ich wejścia w życie. Zatem ostatni powołany termin zwrotu ma stanowić uregulowanie występującego w praktyce przypadku, gdy wniosek o zwrot nadpłaty zostaje wniesiony po wydaniu, ale jeszcze przed publikacją lub wejściem w życie przedmiotowych orzeczeń.

 

Podsumowując, omówione zmiany przepisów mają obszerny charakter, jak również wprowadzają pewne korzystne rozwiązania dla podatników, dlatego warto się z nimi zapoznać. Niemniej, aby mieć pewność, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty został sporządzony prawidłowo, zawsze lepiej skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, co będzie skutkowało możliwością szybszego otrzymania zwrotu nadpłaconego podatku.

  • Agnieszka

    Czy po wejściu nowych przepisów osoba fizyczna może złożyć wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości?

    • Jeżeli spełnione są warunki do stwierdzenia nadpłaty to jak najbardziej jest to możliwe

      • Dana

        Nie zgadzam się z tą odpowiedzią, bo podatek od nieruchomości osób fizycznych wymierzany jest decyzją a w takich przypadkach Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Dopóki taka decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego zgodnie z obowiązującymi przepisami nie wystąpi nadpłata, a nawet po wyeliminowaniu nie ma możliwości złożenia takiego wniosku z przyczyn jak wyżej.

        • Nadpłata powstaje w wielu przypadkach. Jeżeli podatek zapłacono w wysokości wyższej od należnej powstaje nadpłata. Także w podatku od nieruchomości. Pytanie było zbyt ogólne dlatego napisałem „jeżeli spełnione są warunki do stwierdzenia nadpłaty.”

  • Joanna

    Czy organ podatkowy moze zwrócić nadpłatę w podatku od nieruchomosci na rachunek bankowy z którego została dokonana wpłata?

    • Należy wskazać urzędowi rachunek na który ma zostać dokonany zwrot nadpłaty, zwłaszcza jeżeli rachunek bankowy z którego dokonano przelewu nie jest rachunkiem zgłoszonym w urzędzie. Przydatny może być również formularz ZAP-3 dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej.

  • Dorota

    Podatek został wpłacony przez ojca(29.11.2016) i córke(05.12.2016),oboje wplacili całość podatku który był do podziału na wszystkich współwłaścicieli. Nadpłata powstała na wpłacie córki,ale ojciec złożył wniosek o zwrot nadpłaty. Czy mogę ta nadpłate jemu zwrócić?

    • Zobowiązanie solidarne wygasa z chwilą jego zapłaty niezależnie od tego kto dokonał zapłaty. Natomiast w tej sytuacji córka wpłaciła już po wygaśnięciu zobowiązania i u niej powstała nadpłata. Organ nie powinien oddać pieniędzy ojcu mimo wniosku, a córce. Ojciec będzie miał za to roszczenie do córki o zwrot przypadającej na nią części zobowiązania. Tak wygląda sytuacja jeśli chodzi o zasady ogólne. W komentarzu brak jest jednak danych do wiążącej porady.

  • Dorota

    W wyniku prowadzonych czynności sprawdzających w 2016 r. zostały uchylone decyzje za lata 2011-2016 i wydano decyzje roczne po wznowieniu w mniejszych kwotach. W latach 2011-2016 były prowadzone czynności egzekucyjne,podatnik nie płacił podatku,tak więc były pobierane odsetki za zwłokę. Czy teraz po uchyleniu tamtych decyzji odsetki podlegają zwrotowi?

  • Dorota

    W wyniku prowadzonych czynności sprawdzających w 2016 r. zostały uchylone decyzje za lata 2011-2016 i wydano decyzje roczne po wznowieniu w mniejszych kwotach. W latach 2011-2016 były prowadzone czynności egzekucyjne,podatnik nie płacił podatku,tak więc były pobierane odsetki za zwłokę. Czy teraz po uchyleniu tamtych decyzji odsetki podlegają zwrotowi?

    • Niestety bez analizy dokumentów nie można udzielić wiążącej odpowiedzi. Nie ma możliwości pobierania odsetek za zwłokę gdy nie jest płacona należność główna. W takiej sytuacji odsetki są tylko naliczane nie pobierane. Jeżeli dokonano wpłaty jest ona zaliczana proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę. Jeżeli nie stwierdzono nieważności decyzji, a jedynie wydano nową po wznowieniu postępowania istniała zaległość podatkowa i należało naliczać odsetki za zwłokę.

  • Wojciech

    Decyzją z dnia 30.12.2016 r. SKO stwierdziło nieważność decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2011 r. Podatek wynikający z decyzji, której nieważność stwierdzono został przez podatnika zapłacony. Organ podatkowy decyzję SKO otrzymał 04.01.2017 r. Czy w związku z powyższym organ powinien zwrócić podatnikowi nadpłatę zgodnie z art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej mimo upływu terminu przedawnienia? Jeśli tak, to czy musi być wydana decyzja określająca nadpłatę czy wystarczy zrobić przelew nadpłaconej kwoty?

    • Stan faktyczny sprawy przedstawiony przez Pana nie zawiera kilku istotnych dla sprawy okoliczności, których ustalenie jest niezbędne do odpowiedzi na tak zadane pytanie. Kwestią problematyczną jest bowiem, czy organ ma obowiązek w tej sytuacji wydać nową decyzję. Zgodnie z art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji – jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji. Problematyka przedawnienia, na którą Pan podniósł jest więc elementem niezwykle istotnym. Jednocześnie wskazać należy, iż również w przypadku instytucji przedawnienia Ordynacja podatkowa przewiduje instytucję: zawieszenia i przerwania biegu terminu przedawnienia, które mogą skutecznie wydłużyć podstawowy termin przedawnienia. Problem wydaje się być szczególnie skomplikowany i bez akt sprawy nie możemy udzielić wiążącej odpowiedzi. Zapraszamy do Kancelarii wraz z aktami sprawy wtedy udzielimy wiążącej porady (opinii) prawnej

  • andrzej

    witam, organ podatkowy wydał mi decyzje dnia 30.12.2016 z ktorej wynika, ze od 2008 roku niepotrzebnie płaciłem podatek. Czy powinni mi zwrócic nadpłatę od 2008 roku ( wg ordynacji podatkowej w 2016 r obowiązywał 10 letni okres przedawnienia)? Czy mają rację, twierdząc ze decyzję o nadpłacie wydają w tym roku i obowiązuje już 5 letni okres przedawnienia. Podatek za okres 2008-2012.01 miałby ulec przedawnieniu.

    • 10 letni okres przedawnienia obowiązywał tylko w przypadku składek ZUS i tylko do 2011 roku.

  • dzien dobry!
    jestem z Ukrainy!
    dostala od firmy dokument IFT 1,jak mam napisac wniosek o stwierdzenie nadplaty podatku?
    dostaje taky dokument pierszy raz,i nie wiem jak to ma wygliadac!

    • Dzień dobry,
      niestety w komentarzach na blogu nie wypełniamy dokumentów, nie udzielamy porad prawnych i nie piszemy wniosków. Udzielamy tu tylko krótkich odpowiedzi na pytania dotyczące danego tematu. W celu sporządzenia wniosku czy wypełnienia druków zapraszamy odpowiednio do Kancelarii i biura rachunkowego

  • Arek

    Czy jest obowiązkiem składnie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadku składania korekty zeznania PIT-37 za ubiegłe lata, które (korekty) zwiększają kwotę nadpłaty w stosunku do oryginalnego zeznania rocznego?

    Osobiście uważam (na ile zrozumiałem tekst Ordynacji podatkowej)m iż złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie jest koniczne dla skutecznej wypłaty tej nadpłaty przez US. Dodatkowo wydaje się to potwierdzać wyrok NSA w sprawie III SA/Wa 588/13

    Otrzymałem od US pismo stwierdzające iż nie mogą zwrócić mi nadpłaty wynikającej z złożonej przeze mnie korekty ponieważ nie złożyłem wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Nie wiem czy mają rację.

    • Przepisy te budziły wątpliwości w praktyce. NSA rozstrzygnął jednak te kwestię. Jeżeli organ podatkowy nie kwestionuje prawidłowości skorygowanej deklaracji, to wówczas za nieuprawnione należy uznać wzywanie podatnika do składania wniosku o stwierdzenie nadpłaty wszczynającego postępowanie w tej sprawie. W takiej bowiem sytuacji ustawodawca zobowiązał organ podatkowy do zwrotu nadpłaty, bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę (art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej) – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3249/13. Niestety organom podatkowym w dalszym ciągu zdarza się bezprawnie żądać wniosku.

  • Alicja

    Czy w przypadku, gdy wydana jest decyzja na kwotę 500 zł na 4 raty po 250 zł i podatnik wpłaca 3 raty po 250 zł a 4 ratę 300, bo prawdopodobnie się pomylił i zapłacił więcej, to wtedy należy zwrócić się o zwrot nienależnie wpłaconej kwoty podatku? Czy Urząd powinien wydać decyzję o stwierdzeniu nadpłaty, czy po prostu zwrócić tą nienależną kwotę 50 zł bez wydawania takiej decyzji, informując jedynie Podatnika o tym fakcie?

  • Agata

    Witam.Mam pytanie dot. podatku od środków transportowych. Podatnik sprzedał pojazd , ale nie poinformował organu podatkowego,został wystawiony tytuł wyk. i kwota ściągnięta. Podatnik teraz zwraca się z pismem o zwrot nienależnie pobranej kwoty, czy mam zwrócić czy powinnam zaliczyć na poczet II raty 2017. Dziękuję z pomoc

    • Alicja

      Uważam, że skoro pieniądze wpłynęły już na konto organu podatkowego, powinna Pani zaliczyć kwotę na taki okres jakie było wskazanie w tytule wykonawczy. a następnie wezwać Podatnika do złożenia deklaracji w związku z wygaśnięciem obowiązku podatkowego. Wówczas powstanie nadpłata na I racie 2017 i w przypadku posiadania przez Podatnika innych pojazdów, należy tą nadpłatę wraz z odsetkami przeksięgować na poczet II raty ale już bez odsetek wydając postanowienie o przeksięgowaniu nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań.

  • Marcin

    Podatnik posiadał zobowiązanie z tytułu opłaty za odpady w wysokości 216 zł za rok, a wpłacił na poczcie 250 zł. Do podatnika wysłano pismo, w którym zwrócono się o wskazanie numeru konta do zwrotu. Podatnik nie odpowiedział na pismo, nie ma z nim także jakiegokolwiek innego kontaktu. Jakie powinno być dalsze postępowanie we wskazanym przykładzie oraz jaki jest termin zwrotu powstałej w ww. sposób nadpłaty?